‘Als ik de kerkklok hoor dan weet ik dat ik thuis ben’. Dat hoor je vaak en niet alleen in Nederland. Ook mensen uit andere landen halen troost uit het rustgevende geluid van de kerkklok die om het half uur slaat en het vertrouwde gevoel van waar je bent opgegroeid. Vandaar dat het zo belangrijk is dat de klok op tijd loopt en tijdig slaat. En dat moesten we vanwege reparatie laatst een aantal weken missen. Gelukkig nu opgelost.
Toen ik in 1995 op De Schans kwam komen was een van mijn eerste gedachten: hoe gaaf zou het zijn om verantwoordelijk te zijn voor het op tijd laten lopen van de klok van de Mariakerk. Het heeft lang geduurd maar 3 jaar geleden mocht ik die verantwoordelijkheid overnemen. Een grote eer! Bijgaand een korte beschrijving van klok en uurwerk en een aantal foto’s van een plek waar bijna niemand ooit komt.
- Allereerst ga je de wenteltrap omhoog die naast het orgel naar het zolderluik gaat. Dat is streng verboden terrein voor onbevoegden maar geeft een imposant uitzicht over de hele kerk als je daar staat. Hoogtevrees ken ik gelukkig niet. Via het luik kun je via goed beveiligde trapjes (met dank aan John en Jan!) bij het uurwerk komen.
- Het uurwerk op de zolder van de Mariakerk is exact 100 jaar oud. Het is in 1926 door de fa. Eijsbouts gemaakt en geïnstalleerd. Dat is dus 53 jaar later dan de kerk gebouwd is. De door Eijsbouts vervaardigde mechanische uurwerken zijn van uitstekende kwaliteit en, met enig onderhoud, feitelijk onverslijtbaar. Dit jaar is het onderhoud aan het uurwerk weer aan Eijsbouts gegund alsof een cirkel rondkomt. Als je het gevaarte ziet dan vraag je je af hoe ze dat destijds gedaan hebben maar dat geldt natuurlijk voor meer bouwwerken uit de historie. Een prestatie van formaat. Het uurwerk is volledig mechanisch met veel olie en slaat om het halve uur. Dat betekent dat bij warm weer de klok sneller loopt en bij koud weer langzamer. Bij te veel afwijking ga ik dan omhoog om de klok gelijk te zetten. En natuurlijk met de wisseling van zomer- naar wintertijd en andersom.
- Aan het uurwerk zit een lange kabel die naar de luidklok gaat. Dat is een zware jongen die op de halve en hele uren slaat en door het uurwerk aangestuurd wordt. Dat gebeurt via een hamer die op de klok slaat. Als we willen luiden ter vooraankondiging van de viering (zondag om 10.30) of bij feestelijkheden zoals de oudjaarsnacht dan duwen we beneden op een knop. De klok wordt dan heen en weer gezwaaid en de klepel zorgt voor het geluid. We moeten oppassen dat we niet gelijk luiden op het hele of halve uur want dan kan de klok van slag raken.
- Aan de buitenzijde van de kerk zit de wijzerplaat. Die hebben John (een van onze twee onderhoudsmensen) en ik recent gerepareerd omdat een van de buisjes die de gesoldeerde lampjes afsluiten losgeraakt was. Gelukkig konden we via Swaans voor een zachte prijs een hoogwerker huren en hebben we de nieuwe lampjes gratis gekregen van ‘Alles voor je Truck’ in de Siriusstraat. Allen zeer bedankt!
We zijn altijd geïnteresseerd om meer te vertellen maar ook om te weten te komen over de historie van de kerkklok dus aarzel niet om contact op te nemen.
En nog vele jaren plezier van onze mooie kerkklok.
Rob Senden (klokkenluider van de Oude Heikant😊).
